Díli, 11 Marsu 2026 – Diretora Ezekutiva Servisu Migrasaun, Superintendente-Xefe Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Natércia Eufrásia Soares Martins hateten, prova husi investigasaun hatudu pesoal migrasaun Olivio Pinto la komete iregularidade, la viola regra no la kontra lei, maibé nia sai fali vitima ba aktu ne’ebé sidadaun feto indonézia halo video tau iha nia akoun tiktok.
“Maibé nia prova hatudu katak, pesoal imigrasaun ne’e la komete iregularidade iha ne’ebá no nia sai fali vitima, tanba desizaun ne’ebé ita halo tuir lei, maibé tanba individu hetan benefisiariu husi ita nia desizaun ne’e mak kontente demais hodi halo publikasaun iha nia tiktok, entaun husi publikasaun ne’e estraga nia imajen hanesan autoridade imigrasaun ida nomós nia familia” dehan Diretora Ezekutiva Servisu Migrasaun, Natércia Eufrásia Soares Martins, iha nia knaar fatin Ministeriu Interior (MI) Vila Verde
Entaun pesoal refere kontinua nafatin nia servisu no informa ba nia familia atu nune’e fo konfiansa ba nia labele rona informasaun ne’ebé laiha evidénsia ida forte.
Natercia informa, prosesu ida ne’e foti informasaun liu husi parseriu autoridade indonézia no rekolla dadus sira hotu nomos evidensia husi testamuña, evidensia fisiku mak hanesan sistema no pasaporte rasik.
“Liu husi kordenasaun imigrasaun nia no parseiru husi autoridade indonezia nian no esforsu husi ita nia adida ne’ebé koloka ona iha fronteira ita konsege hetan individu ne’e nia pasaporte no karimbh ne’ebé mak tau bainhira nia sai.” Nia haktuir
Nia Esplika, evidénsia ne’ebé mak parte migrasaun foti no informasaun ba individu ne’e haree prova katak, pesoál migrasaun ne’e tuir hela regra tanba iha sistema hatete katak, bainhira sidadaun ida konfesa katak nia laiha forsa ekonomia atu multa ba nia over stay ka visa ne’ebé mate ona ita labele haruka nia hela iha ita-nia rai, ita fasilita nia maibé tau sinal ruma ka alerta iha sistema nomos iha nia pasaporte.
Natercia dehan, Banhira tau ona sinal ida ne’e tuir lei tinan ida ou tinan tolu mak foin nia tama Timor no nia tama tenke tuir pagamentu tanba sinal iha ona sistema nomos iha nia pasaporte rasik.
“Evidensia ne’ebé ita rekolla indika katak, iha nia pasaporte iha alerta sai nia hetan multa maibé nia la multa maibé banhira nia tama nia tenke selu fali multa, iha ita nia sistema mos alerta katak individu ida ne’e la selu nia multa ba nia overstay ba loron ida.” nia salienta
Nia relata, pesoal migrasaun ne’e la viola regra no nia rasik la’ós pesoál iha kaunter hodi tau karinbu maibé Individu ne’e servisu hanesan tezoreiru ne’ebé simu osan ba sidadaun sira ne’ebé prega multa.
Enkuantu, liuhusi evidénsia ne’ebé iha pasaporte fo ona alerta nia hetan multa bainhira nia tama mai Timor-Leste no iha sistema mos tau alerta ba nia katak nia kontra ou viola loron ida tanba nia vistu ne’e mate loron ida.
Alende ne’e, Natercia husu ba públiku, bainhira simu informasaun ruma presiza haree bainhira publika ema ruma nia envolvimentu tenke iha prova ruma atu nune’e garante prosesu ne’e ba iha individu ne’ebé kontra regras hodi nia bele hetan ninia konsekuénsia.
Antes ne’e, Diretora Ezekutiva Servisu Migrasaun (SM) Superintendente Xefe Polísia Natercia Martins informa ona ekipa hodi halo investigasaun klean ba membru Servisu Migrasaun ne’ebé fasilita sidadaun feto husi Indonézia ne’ebé Pasaporte over stay, maibé pesoál Migrsaun ne’e fasilita nia hakat liu fronteira Batugade.
Iha postajen facebook ne’ebé virál iha domingo (22/2) horseik katak iha sidadaun feto ida nia Passporte over stay ona, maibé bainhira nia viajen husi Dili ba to’o Batugade hatudu nia Pasaporte ba iha Pesoal Servisu Migrasaun ida, maibé pesoal ne’e prefere husu sidadaun ne’e nia númeru Whatsapp no fó liu de’it ba sidadaun Indonézia ne’e hodi kontinua viajen no la fó multa ba soldadu ne’e maske nia Parte over stay ona.
“Informasaun ne’e foin virál horseik, horseik iha media sosial ema barak tau tang informasaun ne’e mai ha’u liuhusi mensenger liuhusi watshap.Tanba ne’e kualidade hanesan Diretora Ezekutiva halo kedan konsiderasaun ho ida ne’e, horseik orienta kedas diretores relevantes para hahú forma ona ekipa investigadór ida agora ne’e dadaun sira halo hela preparasaun para sira dezloka ba terenu para hodi rekolla informasaun hotu kona ba informasaun ne’e”, Komandante Natercia Martins hateten ba jornalista sira iha nia kna’ar fatin Servisu Migrasaun Vila Verde segunda (23/02/2026).
Nia dehan, kazu ne’e la’ós foin akontese maibé akontese kedas iha 27 fulan ida ba kotuk foin mak kalau individu balun hatene informasaun ne’e mak sira fó sai iha media tanba ne’e maluk balun hatutan iha media sosiál.
“Ha’u lori migrsaun nia naran agradesimentu boot ba iha públiku ba iha komunidade entidade hotu ne’ebé mak konsidera katak situasaun ida ne’e, problema ida ne’e buat di’ak ida, ne’ebé mak ha’u rasik hasoru horseik ema hothotu iha interese para fó apoiu hodi hadia institusaun Estadu ninian para nune’e bele performa serbisu ho diak,” nia afirma.
Nia husu ba públiku kontinua nafatin halo observsaun fo informasaun mai iha Servisu Migrsaun para atu nune’e bele fó nafatin atensaun ba servisu ne’ebé ita nian staf ka membru sira halo.
Jornalista : Mateus F. De Deus
