Dili, 8 Setembru 2026-Asosiasaun Akadémika Estudántil, Fakuldade Edukasaun Arte Umanidade (FEAH) husi Universidade Nasional Timor Lorosa’e (UNTL), akuza konsellu disiplinar ne’ebé alegamente “Budu” despaixu reitór nian ne’e durante fulan rua ona no seidauk suspende profesóra na’in-2 ho inisial AT no ML ne’ebé komete aktu kobransa ilegal no abuzu poder, tanba ne’e asosiasaun Akademika amaeasa sei halo asaun pasifiku hasoru reitór ho nia estrutura.
Prezidente Asosiasaun Estudantil Fakuldade Edukasaun (AEFE), Benjamin Geovanio Matos hatete, kazu kobransa ilegal no abuzu poder ne’ebé estudante sira denunsia ona iha fulan tolu liu ba ne’e maibe la iha rejultadu husi depaixu ne’e
Nia esplika, kazu dahuluk akontese iha departemenu tetun, ne’ebé dosente ida ho inisial AT halo komete kazu kobransa ilegál ba estudante sira iha Universitariu kuaze iha tinan 2017, 2022 no 2023
“iha 2017 profesóra ne’e kobra $17.50, ba estudante hamutuk na’in-62, iha tinan 2022 kada estudante kontribui $4 dollar ba estudante na’in-179 no iha 2023 halo tan kobra $10 ba estudante na’in-5” dehan Porta voz Benjamin Geovanio Matos iha resintu universitariu UNTL liceu
Kazu daruak akontese iha Departemenu Fizika, Diretóra ho inisial ML rasik komete abuzu poder liuhusi falsifikasaun notas estudante, maske nia laos dosente ba materia.
Despaixu reitór budu fulan rua iha gabeta konsellu disiplinar hodi la fo sai rejultadu husi sespensaun ne’e maibe budu to fulan tolu
Nia dehan, Fakuldade Edukasaun Arte no Humanidade (FEAH) submete ona karta ba reitór iha fulan hirak ba kotuk, hafoin ne’e reitór hatun despaixu ho númeru 93/UNTL/R/VI/2026, ba konsellu disiplinar hodi loke prosesu investigasaun.
“Maibé konsellu disiplinar ne’ebé lidera husi ita Prezidente konsellu Alexandre Gentil Corte Real, ho nia estrutura budu fali despaixu ne’e iha sira nia gaveta okos hodi ignora estudante sira nia problema,” dehan porta voz
Nia dehan, FEAH halo konfirmasaun dala barak ona ho konsellu disiplinar, maibé fulan rua ne’e despaixu ne’e seidauk tun atu suspende profesóra na’in-2
“Sira dehan desizaun hotu-hotu ami foti ona no ami diside ona. Maibé ami hein despaixu ne’e fulan rua ona, enkuantu despaixu nunka mosu no profesóra na’in-2 nafatin halo sira nia servisu,” nia dehan
Porta voz Benjamin hatete, preokupasaun ne’e tanba profesóra na’in-2 alegamente halo vingansa hasoru estudante iha prosesu orientasaun proposal no monografia.
“ha’u koñese imi sira ne’ebé halo komferénsia imprensa ne’e muito bem, ba oin ita boot sira tenke kuidadu, ida ne’e ami lamentavel tebes tanba sei impede estudante sira nia prosesu orientasaun proposaun no monografia,” nia hatete
Tanba ne’e, estudante sira konsidera reitór inkapasidade atu lidera universidade, tanba sakrifika estudante sira iha prosesu aprendizajen no prosesu orientasaun proposal no monografia.
Alende ne’e Estudante Fakuldade Edukasaun Arte no Hunmanidade (FEAH) fo ultimatu loron tolu ba reitór Universidade Nasional Timor-Leste (UNTL) ho Estrutura katak la iha rejultadu husi depaixu ne’e asosiasaun estudantil akademiku sei orgniza malu halo asaun pasifiku hasoru reitor ho nia estrutura tomak
“Ami reafirma dala ida tan, karik kazu ne’e la konsege rezolve, mak asosiasaun FEAH, sei organiza asaun pasifiku,” Benjamin deklara
Hafoin konferénsia imprensa, Fakuldade Edukasaun Arte Humanidade (FEAH) hahu ohin no aban sei submeter karta rekoñese ida ba reitór katak, iha loron tolu tuir mai asaun pasifiku sei akontese.
“Ami atu hato’o ba reitór katak, loron tolu tuir mai ami sei halo asaun pasifiku hasoru ita-boot ho estrutura, tanba ignora pedidu asosiasaun estudante Akademika nian,” Nia hakotu
Jornalista: Aniceto da Silva