Dili, 08 Jullu 2026-Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) liuhusi Diresaun Servisu Investigasaun Kriminál (DSIK) hamutuk ho Servisu Migrasaun no Komunidade Intelijénsia, deskonfia sidadaun Xines nain 29 pratika jogu online no scam call center, iha Aldeia Lemocari, Suku Manleuana, Postu Adminiatrativu Dom Aleixo, Munisípiu Dili.
Sidadaun estranjeiru ne’ebé komete iha atividade Schaming Online ne’e hamutuk na’in 29, na’in rua husi Cambódia (Feto 1, Mane 1), no na’in 27 husi Xina (feto 2, mane 25).
Diresaun Sientifiku Investigativu Kriminal (DSIK) to’o iha fatin akontesimentu iha oras tuku 12.00 otl ho balun, bainhira to’o iha fatin sidadaun hirak ne’e taka portaun metin maibe ekipa sira konsege tama ba areadores ne’e no sidadaun hirak ne’e save odamatan metin, no subar iha uma laran inklui iha haris fatin maibé ekipa uza besi konsege sobu odamatan hodi hasai sira husi kuartu no haris fatin.
Suspeitu sira koko atu subar evidénsia maibé la konsege tanba ekipa konsege tama uma laran no rekolla evidénsia sira hanesan Laptop, Telemovel, Ipad, Osan inklui ekipamentu seluk ne’ebé iha ligasaun ho schamming online call center ne’e
Suspeitu sira ne’e Diresaun Servisu Investigasaun Kriminál (DSIK) asegura ona iha Komandu Jerál PNTL Caicoli hodi halo identifikasaun no halo prosesu investigasaun.
Iha biban ne’e uma na’in, Duarte Felicidade, deklara, sidadaun Xineza hirak ne’e asina kontratu iha loron 8 fulan Maiu, no sira hahú hela iha uma refere iha fulan Juñu. Iha asina kontratu ne’e sira deklara katak sira mai atu servisu iha projetu konstrusaun sentru konvesaun internasionál Dili nune’e uma na’in fo fatin ba sira hodi aluga.
“Atividade ne’e ha’u la hatene ida, tanba uma ne’e mamuk hela no Xina ida mai husu atu aluga entaun ha’u fo sira aluga. Kuandu ami asina kontratu iha ha’u nia uma ami la asesu ona mai iha uma ida-ne’e, ne’ebé ami hanoin dehan sira mai hela tanba sira hatete katak ema sira ne’e mai atu servisu projetu konvesaun iha tasi ibun ne’e. Mais ohin polísia ba bolu fali ha’u iha uma ha’u mós foin hakfodak fali katak sira halo atividade seluk ida iha ne’e.” Dehan Duarta ba jornalista sira iha aldeia Lemocaria Manleuana kuarta ne’e
Nia esplika, uma ne’ebé sidadaun estranjeiru aluga ne’e, sira asina kontratu ho uma na’in durante tinan 5, selu kada fulan neen, no kada fulan ida ho montante osan hamutuk $4500.
“Sira kontratu tinan lima maibé sira selu kada fulan neen, sira foin selu fulan neen nia no osan ami simu ona iha fulan Maio ne’e. Sira selu kada fulan ho montante $4500.” Nia informa
Uma-na’in ne’e sei kontinua koopera ho Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), bainhira sira presija informasaun ruma kona-ba uma no kontratu sira.
“Sim ohin PNTL ba bolu ha’u mai koopera no kuartu balun ne’ebé sira save loke la di’ak PNTL husu ha’u autoriza atu sobu nune’e bele hatene saida mak iha laran tanba ita hotu moris iha lei nia okos ita tenke koopera.” Nia adianta
Duarte sente ladún di’ak bainhira Xineza sira kontinua loke atividade ilegal iha Timor-Leste, tanba ida-ne’e aktu krime ida ne’ebé la di’ak.
“Hau sente la di’ak bainhira Xineza sira mai halo atividade ilegál iha ita-nia rai tanba ida-ne’e krime no ema fó sai beibeik ona katak ne’e la di’ak entaun ita mós tenke evita buat sira-ne’e. Mais momentu ne’e mak sira husu uma atu aluga loke atividade ida-ne’e karik ha’u la fó uma ba sira atu aluga ida.” Nia hakotu
Jornalista: Mateus F. De Deus
