Varanda / Saúde / INCSIDA Kontinua Halo Sensibilizasaun Kona-ba HIV-SIDA ba Komunidade iha Suku Caicoli

INCSIDA Kontinua Halo Sensibilizasaun Kona-ba HIV-SIDA ba Komunidade iha Suku Caicoli

Xefe Suku Caicoli, Hipólito Marques Sarmento. Foto//Anis

Dili, 19 Agostu 2026 — Instituto Nasional Combate HIV-SIDA (INCSIDA) kontinua hametin esforsu hodi aumenta koñesimentu komunidade kona-ba prevensaun no kontrolu HIV-SIDA, liuhusi atividade sensibilizasaun ba komunidade iha Suku Caicoli, Postu Administrativu Vera Cruz, Munisípiu Dili.

Xefe Suku Caicoli, Hipólito Marques Sarmento, hato’o apresiasaun ba INCSIDA tanba fahe informasaun kona-ba HIV-SIDA ba komunidade. Nia hatete katak númeru kazu HIV iha Timor-Leste kontinua sae, tanba ne’e koordenasaun ho INCSIDA importante atu aumenta koñesimentu komunidade, liuliu joven sira, kona-ba prevensaun.

“Agradese ba Presidente INCSIDA tanba bele kordena malu atu mai halo sensibilizasaun ho ami nia komunidade. Liuliu ba joven sira, tanba sira mak futuru nasaun. Sira tenke hadok an husi HIV-SIDA no hatene katak prevensaun importante tebes,” dehan Hipólito Marques Sarmento iha Sede Suku Caicoli.

Nia mós husu ba komunidade no joven sira atu rona no komprende informasaun ne’ebé fó liuhusi sensibilizasaun, hodi bele halo prevensaun no evita risku ne’ebé bele afeta sira nia saúde no futuru.

Presidente INCSIDA, Daniel Marçal, informa katak kazu HIV iha Timor-Leste atinji ona liu 2.700 kazu. Nia esplika katak maioria hosi kazu ne’e mak HIV, enkuantu seidauk tama iha faze AIDS.

“Ita to’o ona rihun rua atus hitu resin (2.700), ne’e maioria mak HIV, seidauk AIDS. Tanba ne’e, ita hotu tenke esforsu liuliu atu hamenus estigma no aumenta disseminasaun informasaun,” dehan Daniel Marçal.

Liu hosi atividade sensibilizasaun sira ne’e, komunidade no joven balun mós komesa halo teste HIV iha Hospital Nasionál Guido Valadares (HNGV). Iha atividade ne’e, teste ran mós planeadu atu hala’o, maibé tanba iha falha téknika, teste ran la konsege hala’o.

INCSIDA mós kontinua halo kontrolu ba fatin sira ne’ebé konsidera iha risku, inklui fatin alojamentu no hotel sira. Presidente INCSIDA hatete katak atividade kontrolu presiza apoiu hosi aspeto legal, liuliu atu responde ba risku husi atividade seksuál la seguru ne’ebé bele kontribui ba aumentu kazu HIV.

Nia subliña katak prevensaun HIV-SIDA la’ós responsabilidade instituisaun deit, maibé envolve mós responsabilidade família, komunidade no liuliu inan-aman hodi orienta no akompaña oan sira.

Tanba ne’e, komunidade no inan-aman sira husu atu kontinua fó orientasaun ba joven sira, hodi sira bele iha koñesimentu di’ak kona-ba HIV-SIDA, halo desizaun responsavel no hadok an husi hahalok ne’ebé bele aumenta risku infesaun HIV.

Jornalista: Aniceto da Silva

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top