Varanda / Nasionál / PDHJ Lamenta Atuasaun Autoridade iha Despeju Administrativu iha Ai-Mutin

PDHJ Lamenta Atuasaun Autoridade iha Despeju Administrativu iha Ai-Mutin

Provedoria Direitus Humanus no Justisa (PDHJ), Virgilio Da Silva Guterres “Lamuka”

Dili 15 Maio 2026-Provedoria Direitus Humanus no Justisa (PDHJ), lamenta ba atuasaun husi parte autoridade seguransa ne’ebé iha despeju administrativu ba komunidade afetadu iha Aldeia Postu Penal, Suku Comoro, Postu Administrativu Dom Aleixo, Munisipiu Dili

Provedoria Direitus Humanus no Justisa (PDHJ), Virgilio Da Silva Guterres “Lamuka” hateten liu husi media no gravasaun video ne’ebé fo sai iha publiku hodi hare parte husi autoridade nia atuasaun lao ses husi kodigu konduta profisional nian ne’ebé Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) halo ba komunidade afetadu sira iha Ai-mutin

“husi gravasaun video ne’ebé ke ita hare ita akompaña ita hare katak iha atuasaun ne’ebé ke lao ses husi kodigu de konduta profisional ita nia autoridade seguransa nian liu-liu polisia” dehan Provedoria Direitus Humanus no Justisa (PDHJ), Virgilio Guterres Lamuka, liu husi komunikadu imprensa iha Pantai kelapa

Nia hatutan, parte husi governu presiza autoridade seguransa Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) nia apoiu hodi halo intervasaun ba situasaun ne’ebé mosu iha publiku maibe prezensa seguransa nia hodi garante seguransa ba komunidade no sidadaun sira ne’ebé sai vitima

“los katak dalaruma governante sira governo presiza apoiu polisia ninian atu halo intervensaun ba situasaun ruma hanesan despeju administrativu maibe prezensa polisia ninian iha ne’eba atu garante seguransa ba komunidade sira ba sidadaun sira ne’ebé ke sai vitima ba despeju ne’e, se mak atu halo despeju ne’e se mak atu hasai ema ne’e entidade governu iha kazu ida ne’e ministeri justisa, terras propriedades ga ou entaun husi parte Estatal ninia SEATOU ne’e sira nia responsabilidade maibe polisia ba atu asegura despeju administrativu nene la fo impaktu ba komunidade” nia informa

Alende prezensa Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) iha komunidade nia let hodi kumpri limitasaun no tuir lei ne’ebé haruka nune’e labele halo torturasaun ba komunidade no ativista sira

“prezensa polisia ninia iha komunidade nia let tenke kumpri limitasaun sira ne’ebé ke lei haruka bainhira uza forsa laos ba atu kaer komunidade ka laos ba atu silu ativista sira ga ema sira ne’ebé ke halo advokasia ba komunidade sira ne’e”

Enkuantu iha dekretu lei Nu.43/2011. 21 setembru hodi estabelese limite sira konaba uzu forsa nian katak molok uza forsa halo uluk komunikasaun ho persuasif nune’e komunidade halo preparasaun ba sira nia an no sasan ne’ebé presiza atu lori sai

“iha dekretu lei numeru 43/2011 21 de setembru estabelese limite sira konaba uzu forsa nian katak molok atu uza forsa pasu uluk medidas uluk tenke halo komunikasaun ho persuasive atu nune’e komunidade prepara sira nia an ou intende atu bele muda sira nia sasan, tanba komunidade sira ne’ebé ke hela iha fatin sira ne’e barak hela iha fatin ida ne’e molok ita nia lei ne’e hahu molok planu governu nia atu halo ordenamentu ba sidade nene iha entaun implementasaun lei sira ne’e tenke konsidera mos aspeitu sira ne’e” tenik nia

Tanba komunidade sira hela kleur ona sira halo uma iha fatin ne’e hodi uja forsa ba hasai ne’e governu fraziliza komunidade nia situasaun ekonomia ba moris nian hanesan akontese iha Pasar Sengol, Becora, Aitarak Laran no iha Tasi Tolu

Nia salienta katak, Provedoria Direitu Humanus no Justisa (PDHJ) nia intervensaun ba governu tenke iha planu hodi sai referensia ba halo despeju administrativu, no planu tenke iha integra posibilidade halo komunikasaun ho komunidade sira ne’ebé okupa espasu publiku

“provedor ninia intervensaun bebeik hateten katak governu tenke iha planu ne’ebé ke bele sai referensia atu halo despeju administrativu sira ne’e, i iha planu ne’e tenke integra posibilidade atu komunika atu halo komunikasaun ho komunidade sira ne’ebé ke okupa espasu publiku i se karik ordenamentu ne’e tenke hasai komunidade husi sira nia fatin ne’e tenke koalia ho komunidade atu to iha konsensus

 

Jornalista: Aniceto da Silva

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top