
DILI, 29 Setembru 2026 — Governu Konstitusionál IX, liuhosi Sekretaria Estadu Formasaun Profisional no Empregu (SEFOPE), kontinua implementa programa sira ne’ebé objetivu atu fasilita juventude Timor-Leste hetan oportunidade servisu iha rai liur. Iha loron ne’e, hala’o serimónia atribuisaun sertifikadu ba partisipante Palm Scheme ne’ebé remata ona kursu lian Inglés ba etapa datoluk.
Prezidente Autoridade Munisipál Dili (PAM), Francisco dos Santos, hatete katak polítika Governu Konstitusionál IX, liuhosi SEFOPE, kontinua buka no implementa meius atu responde ba preokupasaun juventude sira, liuhosi programa Palm Scheme ne’ebé prepara kandidatu sira atu hetan oportunidade servisu iha rai liur, inklui Austrália no Nova Zelándia.
“Polítika Governu Konstitusionál IX, liuhosi SEFOPE, sempre buka meius oinsá atu rezolve problema juventude sira iha rai laran,” dehan Prezidente PAM Dili, Francisco dos Santos, iha STM Becora
Nia akresenta katak, hanesan Autoridade Munisipál Dili (PAM) sei kontinua fó apoiu ba programa Governu nian, liuliu iha área kampu servisu, hodi responde ba nesesidade no moris loroloron juventude sira nian.
“Hanesan Autoridade Munisipál Dili, ami sempre apoiu 100 porsentu kualker atividade ne’ebé bele ajuda rezolve problema, liuliu iha kampu servisu,” nia hatete.
Programa ne’e fó oportunidade ba formandu sira atu kompleta kursu lian Inglés ne’ebé hala’o liuhosi SEFOPE no fasilita husi Palm Scheme, nu’udar preparasaun ba oportunidade servisu iha rai liur.
Governo liu husi Sekreatariu Estadu Formasaun Profisional no Empregu (SEFOPE) hala’o seremonia distribuisaun sertifiakdu ba formandu hamutuk atus-Rua Hitu-Nolu resin sia (279) ne’ebé termina ona formasaun ba etapa Da-Toluk.
Esforsu sira ne’e halo atu hasa’e koñesimentu no abilidade Joven sira nian iha area inglesh nian, oinsa atu ajuda joven sira ne’ebé antes ne’e tuir ona teste iha tinan 2023 maibe Ho valor veri poor, Poor no sufisiente bele hetan oportunidade hodi ba servisu iha Nasaun Australia.
Sekretariu Estadu Formasaun Profisional no Empregu (SEFOPE), Rogerio Mendonça hatete, liu husi formasaun ne’e atu ajuda Joven sira ne’ebé antes ne’e ho valor very poor hodi oportunidade ba servisu iha Nasaun Australia.
“Atividade ba loron ohin nian ne’e atividade kontinuasaun husi tinan 2023 hanesan ita boot sira hatene katak iha tinan 2023 ita iha kandidatus rihun lima-nolu resin lima ita nia Joven sira ne’ebé mak partisipa iha programa PALM ne’e rasik bainhira iha selesaun liu liu halo teste ba ita nia Joven sira hodi sira hetan oportunidade ba hetan empregu iha Australia iha momentu ne’eba parte Ita nian formandu ne’e lubuk ida ne’ebé mak ho valor ne’ebé ladun diak hodi ba hatan empregador Australia tamba ne’e politikus governo nian prepara fila fali formasaun ba ita nia Alin Joven sira atu nune’e sira mos bele hetan oportunidade hodi hetan kualifikasinya diak hodi hatan ba iha merkadu trabailho iha Australia” dehan Sekretariu Estadu Formasaun Profisional no Empregu (SEFOPE), Rogerio Mendonça
Nia haktuir, Formasaun ne’e hahú husi 2024, prioridade uluk ba PALM SCHEME Australia. Agora, hafoin akordu ho Nova-Zelándia, ema ne’ebé hatene lian Inglés mós iha oportunidade atu ba servisu iha Nova-Zelándia.”
“Hau hanoin hahu husi formasaun ida ne’e hahu kedas husi tinan 2024 iha momentu ne’eba ita tau prioridade ba Australia PALM maibe depois de ita Asina ona akordu mos ho Nova-Zelandia signifika katak nasaun ne’ebé mak uja lingua inglesh ne’e sira mos bele hetan oportunidade hodi hetan empregu Nova-Zelandia “
Sekretariu ne’e hatutan, formador sira ne’ebé hetan ona sertifikadu liu husi formasaun ne’e iha koñesimentu hodi hatan ba empregador sira hodi bele hetan oportunidade bele servisu iha rai liur
“Atu hateten deit katak ita nia Alin sira ne’ebé mak hetan ona sertifikadu hau fiar katak sira mos iha koñesimentu abilidade hodi hatan ba empregador sira agora atu hatete deit katak atu hetan oportunidade ba servisu iha rai liur hau hanoin katak ita mos tenke hatene katak empregador foun sira ne’ebé mak atu halo rekrutamentu se wainhira ne’ebé maka agora sira prepara tiha ona empregador foun sira ne’ebé maka atu hili sira ba servisu iha Australia sira kuandu iha abilidade ou kapasidade hodi halo komunikasaun diak iha lingua ingles hau hanoin ne’e oportunidade ba sira” nia hatutan.
Tuir dadus ne’ebé aprezenta, kandidatu sira ne’ebé konkore vaga online liuhosi SEFOPE hamutuk 8.344. Husi kandidatu sira ne’e, 5.827 hetan rezultadu teste ho nivel “Very Poor”, “Poor” no “Sufficient”, ho valor média 0,49.
Iha etapa datoluk, formandu hamutuk 279 mak kompleta ona kursu lian Inglés. Sira kompostu husi feto 120 no mane 159, no agora preparadu ona atu simu sertifikadu konkluzaun kursu.
Serimónia atribuisaun sertifikadu ne’e marka tan etapa ida ba juventude sira ne’ebé prepara an atu buka oportunidade servisu iha rai liur, liuliu liuhosi kapasidade lian Inglés no formasaun profisional.
Jornalista: Aniceto da Silva