
Dili, 05 Agostu 2026-iha fulan Maio to’o Jullu 2026 ne’e Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV), liu husi Departamentu Forensik halo autopsia ba ema mate hamutuk 23 nune’e iha númeru ne’e maioria mane ne’ebé mate ho insidente no tara an
Xefe Departamentu Forensik iha HNGV, Nilton Tilman deklara, durante fulan tolu nian laran hahú husi fulan Maiu to’o Jullu tinan 2026 ne’e, Departamentu Forensik iha Hospitál Nasionál Guido Valadares halo ona autopsia ba ema hamutuk na’in 23, husi númeru ne’e maioria mane de’it ne’ebé iha fulan maio halo autopsia hamutuk 6 ho nain 4 mate omesidiu, 1 mate suisidiu no 1 mate naturál.
“Tuir kazu ne’ebé departamentu Forensik registu iha fulan Maiu to’o Jullu rain 2026 ne’e, hamutuk 23, husi númeru ne’e iha fulan Maiu ita halo autopsia uitoan de’it sira na’in neen, omesidiu haat(4) suisidiu ida(1) naturál ida (1), kazu ne’e maioria mane hotu,” dehan Xefe Departamentu Forensik iha HNGV Nilton Tilman ba Jornalista sira iha nia kna’ar fatin, Bidau Toko Baru
Nia hatete, iha fulan Maiu ne’e kazu ladún barak maibé iha fulan Juñu númeru ne’e sa’e makas, bele to’o 99%, ne’ebé kompostu husi oho malu omesidiu hamutuk na’in 3, suisidiu nain 5 no kazu oho an na’in 2 no asidente na’in 1 husi kazu ne’e Mane 6 no feto 5 tanba ne’e parte relevante atu halo investigasaun kle’an ba kazu sira ne’e hodi hatene nia motivu lolos.
“Depois ita haree iha fulan Juñu 2026, númeru kazu autopsia ne’e sa’e ba 11, kompostu husi kazu oho malu ou omesidiu tolu(3), suisidiu iha kazu lima (5) ne’e kazu oho aan, kazu asidente ida(1), kazu sira ne’e kompostu husi mane neen (6) no feto lima(5), no iha kazu rua mak sei iha investigasaun nia laran hela, agora iha fulan Jullu kazu tun fali ba neen, kompostu husi kazu omesidiu ida (1), suisidiu kazu rua(2), kazu asidente ida(1), husi kazu sira ne’e kompostu husi mane haat no feto rua, iha kazu rua(2) sei investigasaun nia laran,” Nia hatete
Durante fulan 7 hahú husi Janeiru to’o Jullu, Departamentu Forensik iha Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV) registu kazu hamutuk 54.
Xefe Departamentu ne’e esplika, kazu ne’ebé ho espesifiku ne’e husi omesidiu oho malu 16, asidente nain 5, oho an 12 maibe iha kasu 12 mak seidauk iha determinasaun konaba nia motivu lolos ne’e, kazu sira ne’e mesak idade produtivu.
“Maibé ha’u atu halo resumu badak de’it, durante fulan hitu ne’e, ninian laran, totál kazu omesidiu oho malu ne’e 16, kazu asidente lima, kazu oho an 12, iha kazu 12 mak sidauk determina ninia kauza, tanba kazu sira ne’e akontese buat ne’ebé ita preokupa beibeik maka idade produtivu katak maioria idade joven sira ne’e, oho an no hemu venenu barak los, kazu ne’e mós inklui labarik sira ho idade idade ki’ik 14 anos no mós iha, no idade bo’ot liu 26 anos ba leten,” nia Esplika.
Maibé hahú husi Janeiru to’o Jullu tinan ne’e, ekipa Forensik halo ona autopsia mate isin hamutuk 54, husi númeru ne’e na’in 12 mak sei iha hela investigasaun nian laran.
Nia informa, kazu bo’ot hanesan ne’e presiza Governu, parte inan aman ho sosiedade sivíl inklui Ministeriu Saude rasik tanba kazu aumenta beibeik ne’ebé ho kuantidade sa’e makas tanba ne’e presiza ema hotu-hotu nia kontribuisaun hodi hamenus kasu sira ne’e
“Ne’e kazu bo’ot, hanesan ohin ha’u dehan tipu kualidade kazu ne’e suisidiu, kazu sira hanesan ne’e presiza governu, parte inan aman sosiedade sivíl no parte saúde rasik, tanba kazu suisidiu númeru aumenta no kuantidade kazu tanba númeru sae, ida ne’e presiza ema hotu-hotu nian Kontribuisaun,”Nia haktuir.
Jornalista: Aniceto da Silva